Hồi trẻ trẻ (mới ra trường và đi làm vài năm), mình có mấy quyển sổ ghi chép công việc có dòng chữ “Áp lực tạo kim cương” ở trang bìa. Quyển nào không có, thì mình cũng tự ghi một dòng thiệt to ở trang đầu tiên.
Hồi đó, thiệt tình mình không có sự xa xỉ để mà thơ thẩn hay trăn trở với mấy câu hỏi to tát như “mình có đang làm công việc mình mơ ước không?”, “đam mê của mình là gì?”, “5 năm tới, 10 năm tới mình hình dung bản thân mình ra sao?”
Mình chỉ có mấy chuyện này chiếm đầy tâm trí:
- Trả tiền thuê nhà, tiền sinh hoạt phí.
- Tiền viện phí chữa bệnh cho Mẹ.
- Các khoản nợ chồng chất. (Trong đó có khoản vay tín chấp của Standard Charter Bank với lãi suất 24%/năm)
- Mong ước đến tuyệt vọng rằng có phép màu xảy ra với Mẹ.
- Tất cả việc gì được giao và có thể làm tốt, mình sẽ làm điên cuồng. Vừa để bận rộn để mà lấn át mọi khoảnh khắc tủi thân, buồn khổ. Vừa hy vọng là sắp tới kỳ review được tăng lương nhiều.
Nên thỉnh thoảng có những lúc hết hơi, kiệt sức ngồi trốn ở góc cầu thang thoát hiểm. Mình tự nói “Eh, áp lực tạo kim cương”. Nói theo thói quen thôi. Chứ lúc đó, cũng chả ý thức được nếu là kim cương thì có đáng giá gì không!
Áp lực tạo nên kim cương liệu có còn đúng?
—
Sau đó khi làm Manager, Executive Leader, mình cũng hay nói với nhân viên “Hey, Áp lực tạo kim cương nha!”
—
Giờ nghĩ lại, mình thấy…ủa sao hồi đó mình có thể nói mấy câu…vô tri dữ thần! 🙂
—
Nghĩ mà xem,
kim cương được tạo thành từ những khoáng vật có chứa carbon dưới nhiệt độ và áp suất rất cao.
Vậy chớ, có phải ai cũng có xuất thân/xuất phát điểm là “khoáng vật có chứa carbon” đâu? Nếu mình là đất sét, là nước thì sao?!?
—
Ý mình là, cái câu “áp lực tạo kim cương”, vẫn đúng với tinh thần là một câu động viên chúng ta khi đứng trước thử thách nào đó. Kiểu như, ừ thì muốn trở thành viên kim cương lung linh đắt giá cũng phải chịu đựng một nhiệt độ và áp lực rất rất cao chứ có phải tự dưng mà có đâu.
Vậy nên, nó giúp mình hợp lý hoá những áp lực mình đang trải qua. Thế là, mình có thêm chút năng lượng để mà đi tiếp.
Nhưng mà, nhiều khi mình cũng phải chầm chậm một chút.
Cứ ầm ầm lao tới áp đặt rằng áp lực sẽ tạo kim cương, thì không khéo, những vẻ đẹp nguyên sơ của nguyên liệu ban đầu không những không sáng đẹp lung linh, mà còn bị tổn thương và biến dạng.
—
Nhìn quanh, mình thấy là, có những người thực sự bùng nổ và bừng sáng trong áp lực. Họ biến thách thức thành đòn bẩy để trưởng thành. Nhưng cũng có rất nhiều người, khi bị đẩy vào vòng xoáy áp lực triền miên, chỉ cảm thấy mình đang tan vỡ từng chút một.
Không phải vì họ yếu đuối. Mà vì bản chất “chất liệu” của họ không phải thứ được sinh ra để chịu nghiền nát rồi tái sinh.
—
Thêm nữa, áp lực bây giờ cũng muôn hình vạn trạng.
Ngày trước, áp lực phần lớn đến từ những thách thức cơ bản như tài chính, sinh tồn.
Ngày nay, áp lực đến từ những tiêu chuẩn ngầm khó nắm bắt: kỳ vọng, so sánh, sự thể hiện/chứng tỏ,…dẫn đến muôn kiểu sang chấn tâm lý phức tạp.
Áp lực ấy đôi khi chẳng giúp ta mạnh mẽ hơn, chỉ khiến tâm hồn ta bị bào mòn và tự nghi ngờ chính mình.
—
Áp lực bản thân nó không tốt cũng không xấu. Giống như lửa: có thể thiêu rụi, có thể sưởi ấm.
Điều quyết định là môi trường nuôi dưỡng, là sự đồng hành, là ý nghĩa ta tìm thấy trong hành trình.
Một người có thể chịu đựng được áp lực lớn, có thể không hẳn vì hoàn toàn tự thân họ mạnh mẽ, mà vì họ có những người thầy, người bạn, người thân yêu ở bên cạnh tiếp sức thêm cho họ những ngày tưởng chừng không thể tiếp tục.
—
Nếu một ngày, bạn đang ở trong áp lực, và bạn đang cảm thấy mình dần nứt vỡ.
Xin đừng dằn vặt trách móc bản thân!
Không phải ai cũng là carbon. Không phải ai cũng cần phải hóa thành kim cương mới xứng đáng.
Thứ duy nhất bạn cần, có lẽ, không phải là “chịu thêm áp lực”, mà là hiểu mình, ôn tồn với bản thân mình, và lựa chọn ở bên cạnh những yêu thương không kỳ vọng.
—
Môi trường làm việc bây giờ áp lực khủng khiếp.
Giờ mình không còn tin Áp lực tạo Kim cương nữa!
Mà phải là Áp lực + Thấu hiểu + Trao quyền → thì may ra mới tạo được kim cương!
Nếu không, sớm thôi, chúng ta sẽ thấy sự gia tăng tình trạng kiệt sức nơi công sở (the rise of burnout in workplace) không còn là lời cảnh báo nữa, mà sẽ là một làn sóng lớn!
—
Cả mình & bạn không thể tránh được áp lực, do vậy, mong rằng chúng ta sẽ chọn được nơi có áp lực nhưng cũng có sự thấu hiểu & trao quyền!
Chúc bạn tìm thấy niềm vui trong áp lực!
Thân mến,
Châu Huỳnh
