Start with Why – Câu hỏi làm thay đổi góc nhìn
Cách đây tầm 7-8 năm, mình nghe được bài chia sẻ trên TedTalk “Start with Why – how great leaders inspire action” của Simon Sinek. Cảm thấy vô cùng tâm đắc và được truyền cảm hứng, mình tìm đọc thêm cuốn sách của anh. Vốn dĩ là người làm việc với tinh thần đồng nhất hai khái niệm work = passion, “The Why” trở thành một kim chỉ nam giúp mình luyện tập, thực hành và ứng dụng trong mọi quyết định của công việc và cuộc sống, cũng như giúp duy trì nguồn cảm hứng cho mọi việc.
Mình tin rằng mỗi thương hiệu mạnh đều bắt đầu từ một “The WHY” rõ ràng – một lý do tồn tại vượt trên mục tiêu bán hàng hay thị phần. Điều này dẫn mình đến khái niệm Purposeful Marketing Strategy – chiến lược tiếp thị xoay quanh lý do tồn tại của thương hiệu.
Khi bắt đầu phụ trách bộ phận Marketing & Customer Experience ở Generali Việt Nam, mình lựa chọn xây dựng song song hai chiến lược:
- Data-Driven Marketing Strategy (dựa trên dữ liệu),
- và Purposeful Marketing Strategy (dựa trên ý nghĩa).
Purposeful Marketing Strategy đơn giản là việc hướng tới xây dựng một thương hiệu tạo được sự tin tưởng, cảm mến của Khách hàng về lý do tại sao thương hiệu đó tồn tại và những việc họ đang làm tạo ra những tác động tích cực đến Khách hàng, Xã hội, Môi trường như thế nào. Theo đuổi định hướng này, phải là sự kiên nhẫn, kỷ luật và dài hạn. Tất nhiên, chưa kể đến, để giúp công chúng và Khách hàng thực sự cảm nhận được “The WHY” của thương hiệu, đòi hỏi nhiều yếu tố khác nữa: Authentic Marketing, StoryTelling Marketing,…Nó không đơn giản là, chúng ta cứ lặp đi lặp lại rằng “Thương hiệu chúng tôi giúp cuộc sống của bạn tốt đẹp hơn”, nghĩa là mọi người sẽ tin ngay lập tức. 😉
Ngày nay, các hoạt động tiếp thị, quảng cáo, bán hàng,…sử dụng rất nhiều “tactic thao túng tâm lý” để điều hướng hành vi người tiêu dùng, nhằm đạt mục tiêu cuối cùng là “chốt đơn” thành công. Những điều này có thể đạt được trong ngắn hạn với các kế hoạch và ngân sách “hoành tráng”. Nếu nhìn qua lăng kính của “Start with WHY” => thì đây gọi là “Lôi kéo”. Và kết quả tốt đạt được => gọi là “Thành tích”.
Nhưng một Great Brand không “Lôi kéo”, thay vào đó, họ TRUYỀN CẢM HỨNG nhờ vào việc thực thi một cách nhất quán và hiệu quả Purposeful MKT Strategy. Họ không khiến bạn mua vì bạn bị thuyết phục. Họ khiến bạn mua vì bạn muốn thuộc về họ. Và đó là sự khác biệt giữa một thành tích ngắn hạn và một di sản dài lâu.
Những bài học lớn từ cuốn sách Start with Why
Vài key takeaway mình tâm đắc nhất. Mình sẽ không nói quá chi tiết, để bạn đọc và có những chiêm nghiệm riêng của bản thân nhé.
Golden Circle: Why – How – What
Simon Sinek trình bày mô hình Golden Circle như sau:
- Why – Tại sao bạn làm điều đó?
- How – Bạn làm điều đó như thế nào?
- What – Bạn đang làm gì?
Rất nhiều tổ chức bắt đầu từ “What”, nhưng những thương hiệu truyền cảm hứng bắt đầu từ Why.
Mọi người không mua cái bạn làm. Họ mua lý do bạn làm điều đó
Đây là câu quote nổi tiếng nhất của sách – và là cốt lõi cho mọi tư duy xây dựng thương hiệu, truyền thông và lãnh đạo. Khách hàng mua cảm xúc. Mua niềm tin. Mua lý tưởng.
Niềm tin được xây dựng dựa trên sự rõ ràng và tính nhất quán
Bạn không cần làm mọi thứ hoàn hảo, nhưng bạn phải làm một thứ thật rõ ràng và làm nó nhất quán. Đó là cách bạn xây dựng niềm tin từ nội bộ ra đến công chúng.
Leadership là truyền cảm hứng, không chỉ là chỉ đạo
Một nhà lãnh đạo thực sự là người giúp người khác thấy được ý nghĩa của việc họ đang làm. Và để làm điều đó, người lãnh đạo phải rất rõ ràng với “WHY” của mình.
The WHY phải đến từ bên trong
Bạn không thể vay mượn “Why” của người khác. Nó phải xuất phát từ trải nghiệm, giá trị và niềm tin cốt lõi của chính bạn (hoặc của thương hiệu bạn đang xây dựng). Nếu không, mọi thông điệp đều trở nên hời hợt.
Vì sao mình sẽ luôn chọn “Start with Why”?
Mình không dám nói mình đã thành công với việc thực thi Purposeful Marketing Strategy. Mình cũng không dám nhận mình là một Leader hoàn hảo đúng tinh thần Purposeful Leadership. Nhưng mình luôn có một niềm tin mạnh mẽ vào nó. Mình tin vào việc bắt đầu mọi việc với câu hỏi “Why?”, trước mọi quyết định lớn nhỏ trong công việc, trong đời sống.
Mình tin rằng:
- Một doanh nghiệp muốn phát triển bền vững phải có một “The WHY” rõ ràng.
- Một thương hiệu muốn sống mãi trong lòng khách hàng cần khơi dậy cảm xúc từ bên trong.
- Một Leader muốn truyền cảm hứng phải hành động từ giá trị cốt lõi chứ không phải KPI.
People don’t buy what you do. They buy why you do it.
– Simon Sinek
Bản thân mình sẽ tiếp tục luyện tập tư duy này trong mọi vai trò. Bởi vì mình tin, một khi mình rõ ràng với “WHY”, thì mọi thứ khác sẽ tự tìm được đường.
Cuốn sách sẽ có ích với bạn nếu…
- Bạn đang khởi tạo một thương hiệu và muốn xây dựng nền tảng vững chắc từ bên trong.
- Bạn là leader đang muốn định hình một tầm nhìn & phong cách lãnh đạo mình muốn trở thành.
- Bạn cảm thấy công việc hiện tại “thiếu lửa” và muốn tìm lại lý do mình bắt đầu.
- Bạn đang trong hành trình tái định nghĩa bản thân và thiết lập một bản đồ mới cho cuộc đời mình.
Cuốn sách này không đưa ra công thức cụ thể hay checklist dễ áp dụng. Nhưng nó mở một cánh cửa tư duy – để bạn tự tìm ra câu trả lời chân thật nhất từ chính mình.
Xem thêm video Simon Sinek chia sẻ về Start with why trên TED Talk.
Chúc bạn đọc sách vui.
Thân mến,
Châu Huỳnh
